Сметководство за почетници: Основи што секој бизнис ги знае

Што е двојно книговодство и зошто е важно

Двојното книговодство е основата на модерното сметководство. Принципот е едноставен: секоја деловна трансакција се евидентира на најмалку две места — на дебитна и на кредитна страна. Ако продадете услуга за 10.000 МКД, тоа се евидентира како приход (кредит) и како побарување од клиентот или готовина (дебит). Збирот на сите дебити секогаш мора да биде еднаков на збирот на сите кредити — ова е основното правило кое обезбедува точност на книгите. За мали бизниси во Македонија, двојното книговодство е законска обврска за сите правни лица (ДООЕЛ, ДОО). Единствено трговците поединци со паушално оданочување се ослободени од оваа обврска.

Контен план: Мапата на вашите финансии

Контниот план (chart of accounts) е листа на сите сметки кои ги користите за да ги класифицирате финансиските трансакции. Тој е организиран во категории и секоја сметка има број и име.

• Класа 0-3: Средства (актива) — она што го поседува фирмата: готовина, побарувања, опрема, залихи.
• Класа 4: Обврски (пасива) — она што фирмата го должи: кредити, обврски кон добавувачи, даноци.
• Класа 5: Капитал — основачки капитал и акумулирана добивка.
• Класа 6: Расходи — трошоци за работење: плати, кирии, материјали, услуги.
• Класа 7: Приходи — приходи од продажба на производи и услуги.
• Класа 8-9: Вонбилансни и затворачки сметки — специјални евиденции за крај на година.

Фактурирање и расходи: Двата столба

Фактурирањето и следењето на расходите се двата основни столба на секојдневното сметководство. Секој приход мора да биде поткрепен со фактура, а секој расход мора да има документ (фактура, сметка, потврда). Во Македонија, фактурата мора да содржи задолжителни елементи: име и ЕДБ на издавачот и примачот, датум, опис на услугата или производот, количина, единечна цена, вкупна сума, и ДДВ ако сте обврзник. Расходите мора да бидат поврзани со деловната активност за да бидат признаени од УЈП. Приватни трошоци не можат да се одбијат од даночната основица.

• Секоја фактура мора да има уникатен реден број.
• Рокот за плаќање мора да биде наведен на фактурата.
• Фактурите мора да се чуваат минимум 10 години.
• Расходите без документ не се признаваат од УЈП.
• Мешањето на приватни и деловни расходи е една од најчестите грешки.

Биланс на успех и биланс на состојба

Овие два извештаја се основните финансиски извештаи кои секој бизнис мора да ги разбере. Тие ја раскажуваат приказната за финансиското здравје на фирмата.

1. 1

   Биланс на успех (Profit & Loss)

   Го покажува финансискиот резултат за одреден период — обично месец, квартал или година. Едноставно кажано: приходи минус расходи = добивка (или загуба). Ако вашите приходи за месецот се 500.000 МКД, а расходите 350.000 МКД, вашата добивка е 150.000 МКД. На оваа добивка се плаќа данок на добивка од 10%.

2. 2

   Биланс на состојба (Balance Sheet)

   Ја покажува финансиската состојба на фирмата во одреден момент. Се состои од три дела: средства (актива) = обврски (пасива) + капитал. Средствата се она што го поседувате (пари, опрема, побарувања). Обврските се она што должите (кредити, долгови кон добавувачи). Капиталот е разликата — нето-вредноста на фирмата.

3. 3

   Готовински тек (Cash Flow)

   Го следи движењето на парите — колку влегуваат и колку излегуваат. Фирма може да биде профитабилна на хартија, но да нема готовина за плаќање на сметките. Затоа следењето на готовинскиот тек е критично, особено за нови бизниси.

Кога да ангажирате сметководител

Секој бизнис во Македонија е обврзан да води книговодство, но не секој бизнис треба да ангажира сметководител од првиот ден. Еве ги знаците дека е време да побарате професионална помош:

• Имате повеќе од 10-20 трансакции месечно — обемот станува тежок за самостојно водење.
• Сте регистрирани за ДДВ — ДДВ пресметките бараат прецизност и познавање на правилата.
• Имате вработени — МПИН пријавите и пресметките за плати се комплексни.
• Приближувате се до крајот на годината — годишната сметка и ДБ-ВП бараат стручно знаење.
• Растете брзо — кога обемот расте, грешките стануваат поскапи.

Како Facturino го олеснува сметководството

Facturino е создаден да ја премости јазот меѓу целосното сметководствено знаење и потребите на малите бизниси. Не мора да бидете сметководител за да го користите — системот автоматски ги класифицира трансакциите, ја пресметува ДДВ обврската и генерира извештаи кои вашиот сметководител или вие самите можете да ги користите.

• Автоматска класификација на приходи и расходи според македонскиот контен план.
• Генерирање на биланс на успех и биланс на состојба во реално време.
• ДДВ пресметки и извештаи подготвени за поднесување до УЈП.
• Споделување со сметководител — дадете пристап без да испраќате папки.
• Извоз на податоци во формат компатибилен со популарните сметководствени софтвери.